Lodówka jest najpopularniejszym AGD w polskich domach; według obliczeń APPLIA, nasycenie nimi gospodarstw domowych wynosi 101% , co oznacza, że na 100 gospodarstw domowych przypada statystycznie ok. 101 urządzeń. Niemal 15 milionów lodówek w polskich domach odpowiada za roczne zużycie energii rzędu 4,7 TWh. Czy ich powszechność sprawia jednak, że nie mają przed nami tajemnic? W niniejszym artykule odniesiemy się do popularnych twierdzeń dotyczących tych urządzeń.
- Lodówki to najbardziej energochłonne AGD w naszych domach
⚠️ To zależy
Zużycie energii przez AGD w naszych domach zależy od klasy energetycznej urządzeń i częstotliwości ich użytkowania. Lodówka jako urządzenie pracujące 24 godziny na dobę przez cały rok często wskazywana jest jako sprzęt zużywający najwięcej energii w gospodarstwie domowym. Ponad 10-letnie urządzenia zużywają rocznie nawet 550 kWh (średnio ok. 0,0628 kWh na godzinę), a te – jak szacuje APPLIA – znajdują się nawet w ¼ polskich domów. Na drugim biegunie znajdują się nowe, najbardziej energooszczędne modele lodówek, które rocznie zużywają aż 5 razy mniej energii (110 kWh, co przekłada się na zaledwie 0,0125 kWh na godzinę)! W gronie najbardziej energochłonnych urządzeń lodówkę zastąpić może zatem często używany piekarnik (od 0,8 do 1,5 kWh na godzinę pracy), jak i starsze modele suszarek do ubrań. Ich najbardziej energochłonne warianty mogą zużywać nawet 650 kWh w ciągu roku (przy założeniu 100 cykli suszenia). Nowe, najbardziej energooszczędne suszarki natomiast ubrań zużywają poniżej 90 kWh przy tej samej częstotliwości używania. Sprzętem odpowiadającym za pobór znaczących ilości energii może być również płyta indukcyjna, której poświęciliśmy osobny artykuł. Przy założeniu, że do przygotowania jednego posiłku potrzebne jest 0,40 kWh, może ona zużywać średnio od ok. 146 kWh do nawet 732 kWh rocznie w zależności od liczby osób w gospodarstwie domowym.
2. Im niższa temperatura w lodówce i zamrażarce, tym lepiej
❌ Mit
Temperatura w lodówce powinna być ustawiona w zakresie od 2 do 4 °C. Zbyt niska temperatura może powodować podmrażanie części produktów i pogorszenie ich jakości, natomiast zbyt wysoka sprzyja szybszemu namnażaniu drobnoustrojów i psuciu żywności. Należy pamiętać jednak, iż pomimo ustawienia temperatury we wspomnianym zakresie będzie się ona nieznacznie różnić na poszczególnych poziomach lodówki. Wynika to z praw fizyki, zgodnie z którymi ciepłe powietrze unosi się do góry. Fakt ten warto wziąć pod uwagę przy organizacji zawartości naszej lodówki. Na samej górze powinny znaleźć się produkty, które nie wymagają bardzo niskich temperatur, ale muszą być schłodzone. Zaliczyć możemy do nich przetwory, napoje czy potrawy poddane obróbce termicznej. W przypadku tych ostatnich jednak musimy pamiętać, by żywność miała temperaturę otoczenia lub niższą; włożenie do lodówki gorącej potrawy podnosi ogólną temperaturę wewnątrz komory chłodzenia, przez co lodówka musi zużyć więcej energii by przywrócić wcześniej zadaną temperaturę.
Środkowe półki będą odpowiednie do przechowywania serów i wędlin. Dolne półki będą najlepsze do przechowywania świeżego mięsa i ryb. Na półkach umieszczonych w drzwiach lodówki najlepiej przechowywać napoje i sosy niewymagające mocnego schłodzenia.
Warto pamiętać również o specjalnych szufladach w lodówkach no-frost przeznaczonych do przechowywania warzyw, owoców i mięsa. Strefy te mają obniżoną temperaturę, wynoszącą ok. 0 °C oraz specjalnie dostosowaną dla wspomnianych produktów wilgotność; w przypadku mięsa jest ona niższa niż w komorze głównej lodówki. W przypadku owoców i warzyw natomiast użytkownik może regulować wilgotność samodzielnie; jej niski poziom pozwala na wydłużenie świeżości owoców i warzyw korzeniowych, a wysoki – warzyw liściastych i ziół.
Pozostając w temacie specjalnych szuflad do przechowywania owoców i warzyw warto zaznaczyć również, że w wybranych lodówkach posiadają one również specjalne diody o różnej kolorystyce, naśladujące cykl dnia i nocy. Dzięki temu rozwiązaniu warzywa i owoce nie tylko zachowują swoje wartości odżywcze, ale nawet zwiększają ilość witamin A i C.
Jeżeli chodzi o zamrażarkę, optymalną temperaturą jest -18°C. Niższe wartości odpowiadają za zwiększenie zużycia energii i nie przekładają się znacząco na przedłużenie zdatności żywności do spożycia. Wyższe natomiast mogą doprowadzić do stopniowej utraty wartości odżywczych przez żywność.
3. Żywność w lodówkach bez funkcji no-frost pozostaje świeża krócej
✅ Fakt
W lodówkach z funkcją no-frost czujniki przez cały czas kontrolują poziom wilgoci pochodzącej z powietrza i przechowywanej żywności, a wentylatory odprowadzają wilgotne powietrze poza lodówkę.
W tradycyjnych lodówkach natomiast wilgoć osiada na ścianach lodówki, a następnie zamarza. Gromadzący się szron sprawia, że urządzenie chłodzi mniej efektywnie, mogąc prowadzić tym samym do problemów z utrzymaniem stabilnej temperatury.
Funkcja no-frost nie zwalnia nas jednakz odpowiedzialności za pozostałe aspekty użytkowania lodówki wpływające na świeżość żywności, takie jak ustawienie właściwej temperatury, regularne czyszczenie urządzenia oraz odpowiednie rozmieszczenie żywności w lodówce.
4. Im więcej rzeczy trzymamy w lodówce, tym więcej energii zużywa
❌ Mit/⚠️ To zależy
Intuicyjnie wydawać by się mogło, że mniejsza ilość żywności przechowywanej w lodówce przekłada się na mniejsze zużycie energii potrzebnej do jej schłodzenia. W rzeczywistości jednak sprawa jest nieco bardziej złożona. Produkty przechowywane w lodówce działają bowiem jak „magazyn chłodu” – dłużej utrzymują niską temperaturę niż samo powietrze. Gdy otwieramy drzwi, część zimnego powietrza ucieka i zostaje zastąpiona cieplejszym powietrzem z pomieszczenia. W dobrze zapełnionej lodówce schłodzone produkty pomagają szybciej przywrócić odpowiednią temperaturę wewnątrz urządzenia. Dzięki temu lodówka zużywa mniej energii na ponowne schłodzenie wnętrza po każdym otwarciu drzwi.
Nie oznacza to jednak, że lodówkę należy wypełniać po brzegi. Aby urządzenie mogło pracować efektywnie, chłodne powietrze musi swobodnie krążyć między produktami. Przeładowanie półek lub zasłonięcie otworów wentylacyjnych może utrudniać równomierne chłodzenie żywności, powodując większe wahania temperatury wewnątrz komory i zmuszając lodówkę do częstszej pracy.
Podsumowanie
Choć lodówka jest najpopularniejszym AGD używanym w polskich domach, wokół jej działania funkcjonuje wiele mitów i nieporozumień. Zachowanie jak najdłuższej świeżości przechowywanej w niej żywności nie wymaga obniżania temperatury do minimum czy utrzymywania jak najmniejszego zapełnienia. Nowoczesne lodówki oferują szereg rozwiązań poprawiających komfort użytkowania i efektywność energetyczną, jednak nie zastąpią one dobrych nawyków i właściwej konserwacji urządzenia. O części z nich wspomnieliśmy powyżej; więcej informacji o tym, jak właściwie korzystać z lodówki, znajda Państwo na stronie www.etykietaenergetyczna.pl